Savant Sendromu, ilk olarak Down Sendromunu da tanımlayan Dr. Langdon Down tarafından tanımlanmıştır. 1887 yılında zihinsel yeteneklerinde önemli bozukluklar olduğu halde, olağanüstü belleğe sahip bireyleri tanımlamak için “idiot savant” terimini (düşük zekalı anlamına gelen idiot ve Fransızca’dan bilmek/bilge anlamlarına gelen savoir kökünü kullanarak) kullanmıştır. Uygun olmayan çağrışımları ve olumsuz vurgusu nedeniyle bu terim günümüzde kullanılmamakta olup yerine Savant Sendromu kullanılmaktadır. Başka bir terim olarak ‘Otistik Savant’ da kullanılmakla beraber bu terim de yanlış yönlendirmeye açıktır. Çünkü otizm ile aralarında güçlü bir ilişki olmasına rağmen tüm savantlar otizmli değildir. Savant sendromu gösteren bireylerin yaklaşık %50’si otizm popülasyonundan gelmektedir. Diğer %50’sinin ise gelişimsel yetersizlik popülasyonundan ya da merkezi sinir sistemi bozukluğu olan bireylerden geldiği bilinmektedir. Otizm popülasyonunun yaklaşık %10’unda Savant sendromu görülmekte diğer gelişimsel yetersizlik kategorilerinin ise %1’inden azında görülmektedir. Savant sendromunu anlayabilmek için otizmin ne olduğunun da iyi düzeyde bilinmesi gerekir.

Otizm bir nöro-gelişimsel bozukluk olup kendini başkalarıyla sosyal etkileşimde yetersizlik ve sınırlı ilgi ve tekrarlayıcı davranışlarla göstermektedir. Otizm bir akıl hastalığı ya da ruhsal bozukluk değildir. Otizmin nedenleri tam olarak bilinmemekle birlikte genetik temelleri olduğu varsayılmaktadır. Ancak, henüz genetik mekanizması anlaşılabilmiş değildir. Erkek çocuklarında kız çocuklarına göre dört ya da beş kat daha fazla görülmektedir. Yüksek işlevli otizmli olarak adlandırılan grupta zihinsel beceriler normal ya da normal üstü olmakla birlikte düşük işlevli otizmli bireylerde zihinsel beceriler normalin altındadır. Otizmli bireylerin %30-40’ında zihinsel işlevlerde gerilik vardır. Nedenleri tam olarak anlaşılamadığı için henüz etkili bir tedavi yöntemi yoktur. Bilinen en etkili tedavi eğitimdir. Eğitimde amaç otizmin belirtilerini gidermek ve yetersizlik sergiledikleri alanlarda yeni ve olumlu davranışlar kazandırmaktır. Erken eğitim otizmli bireylerde son derece önemlidir. Nitelikli erken eğitim uygulamalarında uygulamalı davranış analizi temelli uygulamalar yürütülmektedir. Araştırmalar, nitelikli erken eğitim alan otizmli bireyler yaşamlarına minimum düzeyde destek ile devam edebildiklerini gösterir niteliktedir.

Savant autistics are individuals used for those who exhibit quite unusual skills not displayed by other autistic individuals. There are very different forms of savant skills. The most commonly seen are mathematics and calculation skills, superior memory skills, artistic skills, and musical skills. Language skills, unusual sensory discrimination, and having a tremendous accumulation of knowledge on a subject such as statistics or computers are seen more rarely. Savant characteristics are frequently seen in calendar skills among autistic individuals (e.g., instantly giving the correct answer in that very second to the question of which day of the week January 15 fell on in any given year, etc.). At the same time, they are able to perform skills such as multiplication, division, and square root calculations mentally and very quickly. Regardless of which skill superior characteristics are exhibited in, these superior traits are usually seen in a single skill; they are rarely seen in multiple skills. It is not yet possible to diagnose savant syndrome before birth.

Savant syndrome can be either congenital or acquired. In other words, it is either present from birth and manifests in early childhood, or it can develop as a result of central nervous system damage or illness. It is 4 to 6 times more common in males than in females. At the same time, savant characteristics are considered within a spectrum. In other words, savant skills occur at different levels and impacts in individuals. Not every individual with savant syndrome is autistic; at the same time, not every autistic individual has savant syndrome.

BIBLIOGRAPHY
Down, J. L. (1987). On some of the mental affections of childhood and youth. London: Churchill.
Kırcaali-İftar, G. (2014). Overview of autism spectrum disorder. E. Tekin-İftar (Editor). Children with autism spectrum disorder and their education. Ankara: Vize Yayıncılık.
Treffert, D. A. (1988). The idiot savant: A review of the syndrome. American Journal of Psychiatry, 145(5), 563-572.
Treffert, D. A. (1989). Extraordinary people: Understanding Savant Syndrome. Lincoln, NE: iUniverse.com.